werkgeheugen

Waar was ik ook alweer…?


Afgelopen woensdag mocht ik als gastdocent twee keer een workshop geven over het werkgeheugen aan studenten van de Katholieke Pabo in Zwolle.
Het werkgeheugen is het geheugen dat constant aan het werk is voor korte-termijn taken. Wat ben ik aan het doen? Welke stappen moet ik daarvoor doen? Waar was ik gebleven? Welke stappen heb ik al gehad en wat moet ik nog doen? Welke informatie uit mijn langetermijngeheugen heb ik nodig?

Elvira

Voor (aankomende) leerkrachten is het su-per-belangrijk om voldoende te weten van het werkgeheugen, omdat hun leerlingen hier de hele dag mee aan het werk zijn. Maar…. Dat geldt niet alleen voor leerlingen. Want iedereen zet zijn of haar brein de hele dag op die manier aan het werk.
Je kunt namelijk niet zonder je werkgeheugen als je aan een taak gaat beginnen en die af moet maken. En als je je taak niet start (uitstelgedrag) of niet – binnen een bepaalde tijd -  afmaakt, loopt je planning in de soep. Vandaar dat ik jou daar ook even over wil vertellen.

Het werkgeheugen wordt vooral gebruikt bij actieve denkprocessen, bijvoorbeeld bij het maken van rekensommen, herinneringen ophalen of het onthouden van een nieuw telefoonnummer. En ook bij het volgen van denkstappen, het ophalen van spelregels tijdens een spel en wanneer je twee dingen tegelijk doet.
Het is een tijdelijke opslagplek (kladblaadje), waar je informatie bewerkt maar die er ook voor zorgt dat je je aandacht kunt richten.
Je werkgeheugen is een krachtig onderdeel van je brein. Net zomin als je computer zonder werkgeheugen werkt, kun jij functioneren zonder werkgeheugen. Het heeft helaas wel een paar minder handige kenmerken…


  • Je werkgeheugen is klein: er passen gemiddeld ca. 5-7 “chunks” (informatiebrokjes) in. En bij sommige mensen zelfs maar 2 of 3. Een klein emmertje om dingen in te bewaren...
  • Je werkgeheugen is kwetsbaar: wat erin zit gaat er zo weer uit, bijvoorbeeld als je wordt afgeleid. Stel je maar eens voor dat je een bankrekeningnummer moet onthouden tot je het kunt opschrijven. En dat iemand dan ineens iets aan je vraagt… Je bent het grootste deel dan weer vergeten! Het lijkt wel of er gaten in het emmertje zitten...
  • Het kan slecht tegen stress, teveel prikkels en afleiding, slaapgebrek, gebrek aan ventilatie
emmertje

Stel dat je je herkent in het volgende:

  • Ik heb vaak moeite mij te concentreren op een taak
  • Ik weet vaak niet meer goed waar ik gebleven ben in een taak
  • Ik weet vaak niet meer hoe ik verder moet gaan met een taak
  • Ik heb regelmatig iemand anders nodig om verder te gaan met een taak

Dan is het slim om in elk geval te kijken of het je helpt als je je werkgeheugen minder belast.

Door de stappen binnen je taak te noteren en ook tussendoor notities te maken (dan kan dit uit je “emmertje”)
Door de hoeveelheid prikkels in je omgeving te verminderen (leg je telefoon weg, zet je mail even uit, doe een niet-storen bordje op de deur enz.). Overigens: sommige muziek kan wél ondersteunend zijn.
Door na te gaan of je voldoende (en ook weer niet te veel) slaapt.
Door te zorgen voor ventilatie en een aangename temperatuur.


Succes met plannen!
Elvira

PS: Meer weten over het werkgeheugen? Er is in het Nederlands heel veel te lezen over het werkgeheugen, maar vaak is dit gericht op onderwijs aan kinderen en jongeren. Dit artikel is meer algemeen over het werkgeheugen: https://nl.qwertyu.wiki/wiki/Baddeley%27s_model_of_working_memory (goed artikel. Met helaas wel veel reclame tussendoor)